رفتن به محتوای اصلی
شنبه ۵ اسفند ۱۳۹۶
.

دسته بندی مطالب آموزشی

پدافند غیر عامل در حوزه ی تهدیدات الکترومغناطیسی(بخش اول)

- مقدمه

گسترش روزافزون سیسـتم ها و تجهیزات الكتريكي و الکترونیکی، همچنین وابستگی بسیاری از خدمات و ارتباطات دنیای امروز به این قطعات، حساسیت نسبت به حفظ ایمنی و پایداری این قبیل تجهیزات را افزایش داده است.

«تهدیدات الکترومغناطیسی» که موضوع اصلی حفاظت الکترومغناطیس می باشد؛ توسط دشمن خارجی و یا ستون پنجم، در زمان جنگ و صلح می تواند بوسیله سلاح الکترومغناطیسی از نوع بمب و یا سیستم های سیار کوچک در حد یک وانت یا کامیون، سرویس های یک سازمان حیاتی را هدف قرار داده و مختل نماید.

هدف در اینجا، آشنایی اولیه با اصول و دستورالعمل های حفاظت الکترومغناطیسی و آموزش می باشد؛ با انجام دستورالعمل های حفاظت الکترومغناطیس می توان علاوه بر تهدیدات مذکور،اثرات ناشی از مخاطرات دیگری مانند امواج هدایتی و انتشاری ناشی از رعد و برق، ژنراتورهای برق، سیگنال سیستم های مخابراتی و... را نیز به حداقل رساند.

۲- تهدیدات الکترومغناطیسی

تهدید الکترومغناطیسی عبارت است از تولید امواج الكترومغناطيسي مخرب که از طریق يك سلاح الكترومغناطيسي ایجاد می شود. اين امواج به صورت پالس های ضربه ای بوده و دارای انرژي زیادی می باشد. ميدان الکترومغناطيسي حاصل، هزاران ولت را به صورت لحظه ای بر کلیه رسانا‌هاي موجود، نظير سيم‌ها، مدارات و لوازم الكتريكي و الكترونيكي القاء می نماید. این پالس باعث سوزاندن و یا مختل کردن اتصالات نیمه هادی و در محدوده وسیع تر ایجاد اختلال در سیستم های الکترونیکی و ارتباطی می گردد.

بحران پالس الکترومغناطیسی در دسته بندی سلاح های غیر کشنده قرار می گیرد و به صورت پرتابه ای (یک بار مصرف) و یا ثابت و سیار (استفاده مداوم) - نمایش داده شده در شکل ها- مورد استفاده قرار
می گیرد. شایان ذکر است انفجارات اتمی نیز چنین پالسی را در محدوده های جغرافیایی وسیع تری ایجاد می کنند.

این تسلیحات در فرکانس های چند هرتز تا چند گیگا هرتز توان تولید پالس های قوی در حدود چند ده کیلو ولت بر متر و یا چند گیگا وات را دارند.


۱- تسلیحات الکترومغناطیسی به صورت پرتابه ای

height=300

height=300

۲- تسلیحات الکترومغناطیسی بصورت ایستگاه های ثابت و متحرک

height=300

height=300

۲-۱ آسیب پذیری در اثر بحران الکترومغناطیسی

بطور كلي تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی در اثر بحران الکترومغناطیسی دچار دو نوع آسیب می شوند:

  • آسیب گذرا :

این آسیب درسیستم های دیجیتال رخ مي دهد و خطای بیت درهنگام ارسال یا پردازش اطلاعات نامیده می شود. آسیب گذرا موجب اعلام پیام خطا، عملکرد اشتباه و در بدترين شرايط راه اندازی مجدد سیستم ها می گردد.

  • آسیب دائمی:

این آسیب شامل از کار افتادن و سوختن المانها و قطعات پردازشی و کنترلی(آنالوگ ودیجیتال) می باشد.

عدم حفاظت الکترومغناطیسی ویا عدم كفايت حفاظت تجهیزات مرتبط، آنها را به نقاط آسیب پذیر سيستم تبديل مي كند. اين تجهيزات عبارتند از :

۱- تجهیزات الکترونیکی، مخابراتی و ارتباطی

۲- تجهیزات کنترلی ، اعلام خطر و هشدار

۳- انواع پردازنده ها، رایانه ها و سرورها

۴- منابع تغذیه مستقیم و متناوب

نفوذ پالس به این تجهیزات می تواند از طریق بدنه یا دیواره، روزنه یا شکاف و کابل ورودی/خروجی باشد. مدل کلی نفوذ پالس الکترومغناطیسی به تجهیزات، در شکل، نمایش داده شده است.

height=300

height=300

۲-۲-۹ راهبرد های حفاظتی و سطوح مقاوم سازی

سه راهبرد حفاظتی برای سیستم ها، تجهیزات، ساختارها و فرآیند های اجرایی فعالیت های آسیب پذیر و تأسیسات در برابر بحران الکترومغناطیسی پیشنهاد می شودکه عبارتند از:

۱- راهبرد حفاظتی اول

در این راهبرد، کل فرآیند تولید و اجرای فعالیت های مهم، حفاظت می گردد. همچنین تجهیزات و ساختارهای مورد نیاز برای ادامه فعالیت در شرایط وقوع بحران مقاوم می شوند.

۲- راهبرد حفاظتی دوم

در این راهبرد، روند تولید و اجرای فعالیت های مهم، حفاظت می گردند و تنها تجهیزات ضروری محافظت می شوند.

۳- راهبرد حفاظتی سوم

در این راهبرد، سیستم ها و تجهیزات پشتیبان تولید، حفاظت می شوند تا پس از وقوع بحران بتوان مجددا سیستم ها و تجهیزات مورد نیاز را راه اندازی نمود. به منظور دستیابی به هریک از راهبردهای حفاظتی مورد نیاز، رعایت سطوح مقاوم سازی در محدوده فرکانسی چند مگاهرتز تا ۱۰ گیگاهرتز ضروری است. این سطوح مقاوم سازی عبارتند از :

  • سطح اول مقاوم سازی

مقدار این سطح از حفاظت در حدود۸۰ الی ۱۰۰ دسی بل می باشد.

  • سطح دوم مقاوم سازی

مقدار این سطح از حفاظت در حدود ۶۰ الی ۸۰ دسی بل مي باشد.

  • سطح سوم مقاوم سازی

این سطح از حفاظت در حدود ۴۰ الی ۶۰ دسی بل می باشد.

۴۹