رفتن به محتوای اصلی
شنبه ۲۷ مرداد ۱۳۹۷
.

دسته بندی اخبار

دسته بندی عمومی

تحلیلی بر وضعیت صنعت نرم افزار و شرکت‌های نرم افزاری

تحلیلی بر وضعیت صنعت نرم افزار و شرکت‌های نرم افزاری

تحلیل تغییرات ۱۰۰ شرکت برتر صنعت نرم افزار جهان بین سال‌های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۶، نشانگر پویایی بالای این بازار است. در این بازه‌ی زمانی، ۱۴ شرکت از لیست فعلی خارج شده و ۱۴ شرکت جدید در این لیست قرار گرفته‌اند. در واقع تغییرات و جابجایی ۲۸ شرکت، به نظر برای بازه زمانی دو سال بسیار زیاد است. البته لازم بذکر می باشد که ۱۴ شرکت حذف شده از لیست توسط شرکت‌های دیگر حاضر در این لیست اکتساب شده‌اند و یکی از آن‌ها که شرکت Compuware می‌باشد، به دو شرکت مجزا تقسیم شده است.
درآمد شرکت‌های نر‌م‌افزاری مذکور بین سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۴، از ۲۴۷.۵ میلیارد دلار به ۲۷۲.۲ میلیارد دلار رسیده است که در واقع شاهد افزایش ۱۰ درصدی در این زمینه بوده‌ایم. در عین حال، مابقی صنعت نیز با وجود مشکلات اقتصادی جهانی، رشد ۱۳ درصدی داشته است.

شکل ۱: گزارش PWC از درآمد ۱۰۰ شرکت برتر بر اساس داده‌های IDC



بدین ترتیب با نگاه به تغییرات این لیست متوجه می‌شویم که چندین شرکت نتوانستند رشد خود را به صورت مستمر حفظ نموده و در نتیجه از این لیست حذف شدند ولی برخی از این شرکت‌ها به دلیل دارایی و نقدینگی بسیار بالا و توانایی اکتساب و خریداری شرکت‌های فعال در زمینه‌ی ابری، همچنان در طول سالیان اخیر در این لیست باقی‌مانده و حتی رشد چشم‌گیری داشته‌اند که از جمله‌ی آن‌ها، میکروسافت (در طول سالیان اخیر رتبه ۱ را به خود اختصاص داده است) و شرکت IBM و Oracle می باشند. (که بصورت مداوم بین رتبه ۲ و ۳ در حال جابجایی هستند). از طرفی برخی شرکت‌ها که در لیست قبلی بین ۲۰ شرکت برتر بوده‌اند، جایگاه مناسب‌تری را پیدا کرده‌اند:
• شرکت Symantec با ارتقای یک رتبه هم اکنون دارای رتبه ۵ می‌باشد.
• شرکت EMC دو پله صعود نموده و به رتبه ۶ دست یافته است.
• شرکت Salesforce با چهار پله صعود به رتبه ۹ رسیده است.
• شرکت Intuit نیز با شش پله صعود به رتبه ۱۰ دست یافته است.

همچنین چندین شرکت، جهش‌های عمده‌ای را مشاهده نموده‌اند که از جمله‌ی آن‌ها شرکت Google می‌باشد که از رتبه ۵۲ به رتبه ۲۰ ارتقا پیدا کرده و یا شرکت Dell از رتبه ۶۳ به رتبه ۳۶ رسیده است.
البته برخی نیز جایگاهشان تنزل پیدا کرده است از جمله:
• شرکت HP با یک پله نزول به رتبه ۸ رسیده است.
• شرکت CA Technologies با دو پله نزول به رتبه ۱۲ رسیده است.
• شرکت Adobe دو پله تنزل نموده و رتبه آن در این لیست ۱۱ می باشد.

تنزل جایگاه برخی از این شرکت‌ها در لیست را می‌توان به عوامل متعددی نسبت داد منتهی بر اساس لیست منتشر شده برای سال ۲۰۱۶، به نظر مهمترین عوامل شامل تغییر مدل کسب و کاری برخی از این شرکت‌ها از Licensing به سمت SaaS، فضای رقابتی ایجاد شده توسط استارت آپ‌ها یا کسب و کار‌های نوپا و همچنین چالش‌های مرتبط با دیجیتالی شدن یا Digitisation می‌باشند. البته در برخی موارد می‌توان عدم وجود چابکی لازم در ایجاد تغییرات سازمانی موردنیاز و مقتضی شرایط را نیز برشمرد. همانطور که مبرهن است، بسیاری از شرکت‌های حاضر در این لیست، از انقلاب SaaS بهره‌برداری می‌نمایند که به همین جهت علاوه بر رتبه‌بندی این شرکت‌ها در صنعت نرم‌افزار، PWC رتبه‌بندی برای شرکت‌های فعال در حوزه SaaS نیز ارائه داده است. در بین ۲۰ شرکت برتر در حوزه SaaS نیز نکات زیر حائز اهمیت است:
• ۴۶ درصد از درآمد نرم‌افزاری شرکت Intuit با رتبه ۱۰ از PaaS+SaaS
• ۲۳ درصد از درآمد شرکت Adobe با رتبه ۱۱ در این لیست از Paas+SaaS
• ۳۵ درصد از درآمد شرکت Cisco Systems با رتبه ۱۴ از PaaS+SaaS
• ۲۷ درصد از درآمد شرکت Citrix با رتبه ۱۹ از PaaS+SaaS

جدول ۱: شرکت برتر صنعت نرم افزار در سال ۲۰۱۶



با نگاه به آینده، به نظر صنعت نرم افزار دچار تلاطم‌هایی در سطح بسیار گسترده خواهد شد. از یک جهت ما شاهد تحولات بسیاری هستیم و روند‌های پیش‌بینی شده برای این صنعت همچنان رو به جلو هستند. بدین ترتیب، محبوبیت فضای ابری در قالب SaaS، PaaS یا زیرساخت به عنوان خدمت (IaaS) به شدت در حال افزایش است و شرکت‌ها با شناسایی انعطاف‌پذیری و قابلیت‌هایی که این فناوری‌ها در فرآیند‌های توسعه نرم‌افزار و استقرار محصولات برای آن‌ها به ارمغان می‌آورد، روز به روز گرایش بیشتری نسبت به آن پیدا می‌کنند به نحوی که پذیرش آن‌ها، در حال ایجاد مدل‌های کسب و کاری جدید مبتنی بر SaaS می‌باشد. همچنین استقرار مبتنی بر حق اشتراک یا Subscription-based deployment به سرعت در حال جایگزینی Software licensing می‌باشد که به شدت می‌تواند روی جریان‌های درآمدی فروشندگان سنتی اثرگذار باشد. بر اساس پیش‌بینی که IDC در سال ۲۰۱۵ انجام داده است، مدل‌های حق اشتراک در سال ۲۰۱۶ به میزان ۲۰ درصد افزایش و صدور مجوز یا licensing به میزان ۱.۷ درصد کاهش خواهد داشت که همین امر نیز تقریباً محقق گردید. یکی از شرکت‌هایی که با این موج همراه شده و سیاست حق اشتراک را جایگزین صدور مجوز نرم‌افزارهای خود نمود، شرکت Adobe بود که در سال ۲۰۱۳ این تغییر عمده و تصمیم سخت را در ساختار خود ایجاد نمود.
با نگاه به درآمد شرکت‌های برتر صنعت نرم‌افزار، آنچه جلب توجه می‌کند آن است که ۱۰ شرکت برتر این حوزه، تقریباً نیمی از درآمد کل صنعت را داشته‌اند ولی ۵ شرکت برتر همچنان در حوزه ابری عقب بوده و نتوانسته‌اند بدرستی خود را با این موج همراه کنند.

شکل ۲: نگاهی ژرف به درآمد شرکت‌های صنعت نرم افزار در سال ۲۰۱۴

با همه‌ی این اوصاف، آنچه مسلم است، تحول عظیمی در حوزه نرم‌افزار در راه است که به واسطه‌ی ایده‌ی همگرایی یا convergence تبیین می‌شود. این تحول منجر به ایجاد فرصت‌های جدیدی در مدل‌های کسب و کاری شده، به نحوی که با آمیخته شدن صنایع و فناوری‌های دیجیتالی، دیگر تببین صنعت نرم‌افزار به سادگی گذشته نیست. در هر صنعتی که شرکت‌ها و سازمان‌ها حضور پیدا کنند، نیاز به حضور نرم‌افزارهای هوشمند به شدت احساس می‌شود به طوری که شرکت‌هایی همچون بوئینگ یا جنرال الکتریک نیز می‌توانند به نوعی شرکت نرم‌افزاری قلمداد شوند. برای مثال شرکت‌هایی FitBit و GoPro با وجود آنکه سخت‌افزار (دوربین یا مچ‌بند هوشمند) تولید می‌کنند، ولی به شدت برای ردیابی و ارائه‌ی گزارش‌های تحلیلی یا انتشار ویدیو به نرم‌افزار متکی هستند.



بازار نرم افزارهای سازمانی
در میان تمامی نرم‌افزارهایی که سهم کلی آن‌ها از صنعت نرم‌افزار در بخش پیشین بررسی شد، نرم‌افزارهای سازمانی نقش عمده‌ای را ایفا می‌کنند. بطور کلی بهینه‌سازی فرآیند و جدال با ناکارآمدی‌ها، همیشه در هسته‌ی مرکزی راه‌حل‌های نرم‌افزاری برای سازمان بوده است. نرم‌افزارهای سازمانی مدرن، با راه‌اندازی سیستم عامل سازمانی فراگیر مایکروسافت ویندوز و اولین نسل از راه‌حل‌های نرم‌افزاری متولد شد که به واقع خودکار‌سازی عملیات‌هایی که پیش‌تر بصورت دستی انجام می‌شد را امکان‌پذیر می‌کرد.


شکل۳- سهم مناطق مختلف دنیا از صنعت نرم افزار 

بدنبال آن، عصر فناوری‌های محاسباتی، نرم‌افزارهایی با مجوز‌های دائمی و شرکت‌های میزبانی سرور بودند که این صنعت را رونق بخشیدند ولی این تا اواخر سال‌های ۱۹۹۰ بود که تغییرات ساختاری شرکتی به نام Salesforce.com (که یک شرکت فعال در حوزه نرم‌افزار به عنوان خدمت یا SaaS بود) منجر به متحول شدن دوباره‌ی این صنعت شد. این شرکت که تقریبآً ۲۰ سال پس از مایکروسافت شکل گرفت، در سال ۲۰۰۴ معادل ۱ میلیارد دلار ارزش‌گذاری شد و در حال حاضر سرمایه‌ای بالغ بر ۵۳ میلیاد دلار برای آن برآورد می‌شود که تقریباً ۱۰ برابر درآمد آن در سال ۲۰۱۵ (۵.۴ میلیارد دلار) می‌باشد.
پایه‌ و اساس موفقیت این شرکت به ماهیت تحول‌آفرین آن در ارائه خدمات برمی‌گردد. در حالی که بصورت سنتی نرم‌افزارهای سازمانی در قالب Perpetual license عرضه می‌شد، Salesforce.com راه‌حل مدیریت ارتباط با مشتری خود را در قالب SaaS ارائه داد. بدین ترتیب CRM این شرکت روی CD به مشتریان عرضه نمی‌شد، دانلود نشده و یا نیازی به نصب آن توسط دپارتمان فناوری اطلاعات وجود نداشت بلکه مشتریان می‌توانستند از طریق مرورگر به این نرم‌افزار که در محل دیگری میزبانی می‌شد، دسترسی پیدا کنند. برخلاف حالت سنتی که مشتریان می‌بایست در ابتدا هزینه‌ی بسیار بالایی را برای اخذ لایسنس نرم‌افزار پرداخت کنند، مفهوم SaaS بدان معنی بود که مشتریان می‌بایست بصورت مداوم (فرضاً ماهیانه یا بر اساس میزان مصرف و غیره) هزینه‌‌ی بسیار جزئی‌تری را پرداخت کنند. این تغییر اثر شگرفی روی صنعت داشت و به مرور تمامی شرکت‌ها و پیشروان این صنعت مجبور به اتخاذ این سیاست برای ارائه خدمات شدند.
همانگونه که در شکل زیر مشاهده می‌شود، بازار نرم‌افزارهای سازمانی در سال ۲۰۱۵ معادل ۳۰۸ میلیارد دلار بود که تخمین زده می‌شود تا سال ۲۰۲۰ به ۴۰۹ میلیارد دلار برسد که در واقع نمایانگر نرخ رشد ترکیبی سالیانه ۶ درصد خواهد بود.



شکل ۴- مرور کلی بزرگترین زیربخشها ۲۰۱۵ (شکل سمت راست) و توسعه بازار (شکل سمت چپ)

منبع: مرکز ملی فضای مجازی

۴۹