رفتن به محتوای اصلی
دوشنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۷
.

دسته بندی اخبار

دسته بندی عمومی

رسانه در کانون توجه پدافند غیرعامل

یادداشت وارده/

رسانه در کانون توجه پدافند غیرعامل

اگر تا چند دهه پیش مفهوم «جنگ» و «دفاع» اغلب در حوزه های نظامی و امنیتی مطرح بود در دهه های اخیر با توسعه فناوری های نوین و افزایش پیچیدگی جوامع و همچنین مواجه شدن با پدیده جهانی سازی، شاهد هستیم جنگ و دفاع به حوزه های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و... نیز سرایت کرده است. در حوزه های نظامی مفهوم دفاع اغلب ناظر به صیانت از قلمروهای جغرافیایی و سرزمینی است اما در حوزه های نرم این دفاع بیشتر ابعاد هویتی به خود می گیرد.

 دکتر محسن محبی معاون توسعه فرهنگی  و اطلاع رسانی سازمان پدافند غیر عامل کشور در یادداشتی آورده است:

 

اگر تا چند دهه پیش مفهوم «جنگ» و «دفاع» اغلب در حوزه های نظامی و امنیتی مطرح بود در دهه های اخیر با توسعه فناوری های نوین و افزایش پیچیدگی جوامع و همچنین مواجه شدن با پدیده جهانی سازی، شاهد هستیم جنگ و دفاع به حوزه های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و... نیز سرایت کرده است. در حوزه های نظامی مفهوم دفاع اغلب ناظر به صیانت از قلمروهای جغرافیایی و سرزمینی است اما در حوزه های نرم این دفاع بیشتر ابعاد هویتی به خود می گیرد.

 

مقام معظم رهبری (مدظله العالی) در یک دهه گذشته مکرر از خطر تهاجم فرهنگی و ضرورت دفاع در برابر این هجمه نرم سخن گفته اند. ایشان در سال جاری در این خصوص می فرمایند: «سالها است که دشمنان از منافذ فرهنگی دارند تلاش می کنند ملّت ما را از راه انقلاب و راه جهاد و راه مبارزه برگردانند؛ می‌بینید، شماها میدانید....همه‌ی شماها خطّ‌وخطوط‌‌شناسید و می دانید چه دارد انجام می گیرد در این کشور از طرف دشمنان، برای اینکه انقلاب را به فراموشی بسپرند، امام را به فراموشی بسپرند، خطّ روشن انقلاب را در بین خطوط گوناگون گم کنند؛ دارد تلاش می شود. آماج این حمله هم چه کسانی هستند؟ در درجه‌ی اوّل جوانها هستند؛ یعنی سعی میکنند این جوانها را، این نسلی را که نه انقلاب را دیده، نه امام را دیده، نه دفاع مقدّس را دیده و امروز هم جوان است، از انقلاب جدا کنند، مفاهیم غیر انقلابی و ضدّ انقلابی را به این نسل تفهیم کنند. برای این کار دارد تلاش انجام میگیرد؛ سالها است دارد تلاش می شود.» 

 

در این میان اما به نظر می رسد یکی از مبادی اساسی جنگ و دفاع فرهنگی ناظر به مفهوم رسانه است. پربیراه نیست که عصر معاصر را عصر ارتباطات قلمداد می کنند. امروز نه تنها رسانه های فضای مجازی زندگی بشری را می سازند بلکه درک از واقعیات را نیز آنها ایجاد می کنند. رسانه ها واقع نمایی می کنند و افکار عمومی را به عنوان اصلی ترین منبع قدرت در حوزه های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی و ... تحت تاثیر خود قرار می دهند.به عبارت دقیقتر این رسانه ها هستند که می گویند: «چه چیزی هست، چه چیزی باید باشد و چه چیز چگونه باید باشد!»

 

در چنین شرایط و مقتضیاتی مفهوم پدافند غیرعامل در حوزه فرهنگی ربط و بستگی عمیقی به مفهوم رسانه پیدا می کند. اساسا اگر رسانه ها بتوانند درک درستی از تهدیدات پیش روی جوامع از ابعاد مختلف پیدا کنند می توانند در مدیریت فرهنگی و رسانه ای نیز موفق عمل کنند. گاهی مهمترین عملکرد رسانه ها را در مدیریت بحران قلمداد می کنند در حالی که امروز ما شاهد هستیم برخی رسانه های وابسته به سرویس های بیگانه عملا مولد بحران در جامعه شده اند و بعضا رسانه های داخلی نیز دانسته یا نادانسته آب به آسیاب دشمنان می ریزند. لذا به نظر ضروری است تا یک بازاندیشی جدی در خصوص نسبت مفهوم رسانه و موضوع راهبردی پدافند غیرعامل صورت گیرد و مدیران و نخبگان جامعه نسبت به اهمیت مدیریت رسانه ای از منظر پدافند غیرعامل هوشیارتر و آگاه تر گردند.

 

۴۹